Sedef Hastalığı

Sedef hastalığı, genetik kaynaklı hastalıklar arasında bulunmaktadır. Her yaştan ve her cinsten kişiyi etkileyebilen fakat daha çok yetişkinlerde sık bir şekilde görülen sedef hastalığı nedir?



Tıpta psoriasis olarak bilinen ve nedeni hala tam olarak bilinemeyen sedef hastalığına sahip olan kişiler neler yapmalı? Sedef hastalığının nedenleri ve tedavi yolları. Sedef hastalığı belirtileri de dahil olmak tüm bilgiler içeriğin devamında yer alıyor.

Sedef hastalığının yalnızca bir cilt sorunu olarak düşünülmemesi gerekli. Sedef hastalığı aslında cildin altında başlar. Deride bulunan pullanmalar ve kırmızılaşma olarak bilinmektedir. Egzama ile karıştırılabilmektedir.

Aslına bakıldığı zaman bağışıklık sistemi ile doğrudan ilişkisi olan bir rahatsızlıktır. Belirli bir ortaya çıkma yaşı olmayan sedef hastalığı, birçok yaş grubunda ve her cinsiyette görülebilmektedir.

Hastalık kırk yaşından önce çıkan kişilerde erken başlangıçlı, kırk yaşından sonra çıkanlarda ise geç başlangıçlı sedef hastalığı olarak bilinmektedir. Sedef hastalığının çevresel ve genetik faktörlerin etkileşimi sonucunda ortaya çıkmış olduğu düşünülmektedir.

Sedef Hastalığı Nedir?

Sedef hastalığı yani psoriasis, dünyanın her yerinde görülebilen ve süreklilik gösteren bir deri rahatsızlığıdır. Kırmızı, hafif kabarık bir zemin üzerine kalın, beyaz, parlak ve kuru pullanmalar görünmüş olduğundan halk arasında sedef hastalığı olarak bilinmektedir.

Normalden on kat daha hızlı bir şekilde çoğalan cilt hücreleri ile karakterize bir durumdadır. Altta yatan hücreler cildin yüzeyine oluşarak ölürken, derinliklerde kabarık beyaz lekeler ile kaplı olan kırmızı plaklar oluşur.

Sedef hastalığı tipik olarak kafa derisi, dizler ve dirsekler üzerinde oluşur. Ayrıca avuç içlerini, ayak tabanlarını ve bacakları etkileyebilmektedir. Sedef hastalığının gelişme sırrasında birçok genin sorumlu olmuş olduğu düşünülmektedir.

Hastalığın anne, baba gibi yakın akrabalarda görülmesi, genetik yatkınlığa işaret etmektedir. Sedef hastalığının bazı enfeksiyonlar, travmalar, dahili hastalıklar ve stres tetikleyebilmektedir. Obezite sedef hastalığının gelişimi için risk faktörüdür. Sedef hastalığı geçirmiş olan kişilerin obeziteye yakalanmış oldukları görülebilmektedir.

Sedef hastalığının deride oluşturmuş olduğu yaralar ve kızarmalar sonucunda insan psikolojisini olumsuz bir şekilde etkileyen sorundur. Başlangıcından itibaren vücutta bulunan kızarıklar ve pullanmar kişinin ruh sağlığını olumsuz bir şekilde etkiler.

Sedef Hastalığı Bulaşıcı Mıdır?

Sedef hastalığı bulaşıcı bir rahatsızlık değildir. Bu cilt sorunu kişiden kişeye geçmeyeceği gibi dokunmanız hastalığa kapmanıza sebep olmaz.

Sedef Hastalığının Çeşitleri

Sedef hastalığı deride farklı şekillerde oluşabilir. Her türün belirtisi ve özellikleri bulunmaktadır. Hastalar özellikler tek seferde sadece bir tek sedef türüne yakalanabilmektedir. Hangi türden olursa olsun, sedef hastalığının bulaşıcı olmadığını bilmeniz gerekir. İşte sedef hastalığının çeşitleri ve sedef hastalığı türleri;

Plak

En yaygın olarak görülmekte olan sedef hastalığı türü plaktır. Özelliği ihtihaplı, kabarık, beyaz sedefli pullar ile kaplı olan kırmızı lezyonlardır. Genellikle kafa derisinde, belde, dirseklerde ve dizlerde görülmektedir.

Gutat

Gutat genellikle gençlik ya da çocukluk döneminde başlar. Göğüs, bacak ve kol derisinde küçük, kırmızı ayrı ayrı lekeler olarak görülmektedir. Bu lekeler genellikle plak tipi lezyonlar kadar kalın olmamaktadır.

Inverse

Kasıklarda, göğüslerin altında, kalçalarda, cinsel organlarda ve koltuk altlarında görülmektedir. Bu tür sedef hastalığı düzgün, kırmızı ve parlak renkte lezyonlar biçiminde görülür.

Püstüler

Özellikle yetişkinlerde görülmekte olan püstüler sedef hastalığında kızarıklık deri ile birlikte çevrelenen beyaz, içi iltihaplı olmayan sıvı ile dolu beyaz boluncuklar şeklinde görülmektedir. Bu baloncuklar ayak ve eller gibi vücudun çeşitli ve belirli bölgelerinde toplanmaktadır.

Eritrodermik

Eritrodermik iltihaplı ve vücut yüzeyinin büyük bölümü kaplayan bir türdür. Yaygın ve kaşıntılı deri kızarıklığı olarak nitelenmektedir.

Sedef Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Sedef hastalığı belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebileceği gibi aynı zamanda da sedef türüne bağlıdır. Sedef bölgeleri, dirsek ya da kafa derisi üzerindeki birkaç pul kadar küçük olabileceği gibi aynı zamanda da vücudun çoğunu kaplayabilir. İşte hastalığın belirtileri;

  • Kırmızı, kabarık, iltihaplı yamalar
  • Çatlak ve kanayan kuru bir cilt
  • Yamalar etrafında ağrı
  • Eklemlerde şişlik ve ağrı
  • Yamalar etrafında kaşıntı ve yanma hissi
  • Kırmızı yamalar üzerinde beyazımsı pullar ya da plaklar
  • Kalın, çukurlu tırnaklar

Sedef hastalığı belirtileri, her kişide aynı anda ve aynı şekilde görülmez. Özellikle sedef hastalığını nadir görülen çeşitlerinde hastalar; tamamen farklı belirtiler ile karşı karşıya kalabilir.

Bu hastalığı olan çoğu insan farklı belirtilere sahip olan döngülerden geçer. Aynı kişi belirli bir süre sonra daha da kötü bir hale gelmiş ve ilerlemiş belirtiler ile karşı karşıya kalabileceği gibi sedef hastalığı belirtileri tamamen geçebilir.

Sedef Hastalığı Neden Olur?

Sedef hastalığı nedenleri konusunda net bir görüş bulunmamaktadır. Ancak iki temel faktörden bahsedilebilir. İşte sedef hastalığının nedenleri;

Genetik Faktörler

Bazı kişiler genetik olarak sedef hastalığına yakalanma olasılığına sahip olan genlere doğuştan sahip olurlar. Ailesinde sedef hastalığı bulunan bir kişinin hastalığa yakalanma ihtimali bulunmaktadır.

Bağışıklık Sistemi

Sedef hastalığı bağışıklık sistemi ile alakalı olabilir. Sedef hastalığında; T hücreleri olarak bilinmekte olan beyaz kan hücreleri yanlışlıkla deri hücrelerine saldırır. Bu saldırı sonrasında cilt, hücre üretimini aşırı bir şekilde arttırır. Cilt hücrelerinin hızlı bir şekilde üretilmesi sonucunda ciltte iltihaplı kırmızı plak ve alanların oluşması gözlemlenir.

Sedef Hastalığı Teşhisi ve Tanı

Sedef hastalığı teşhisi adına muayene ya da test gerekli olabilir. Belirtiler net değilse ya da şüpheli olan tanıları doğrulamak istiyorsa biyopsi yapılır. Deri mikroskop altında incelenir ve sedef hastalığının türü belirlenir. Böylece bozukluklar ya da enfeksiyonlar dışlanmış olur.

Sedef Hastalığı Tedavisi

Sedef hastalığının belirli bir tedavisi bulunmamaktadır. Tedaviler yamaları azaltmayı, cilt hücrelerinin büyümesini yavaşlatmayı ve plakları çıkarmayı hedeflemektedir. Sedef hastalığı tedavisi üç başlık altında incelebilir;

Sistemik Tedavi

Şiddetli ve orta sedef hastalığı olan kişiler ve diğer tedavi türlerine iyi yanıt vermeyen kişiler, enjekte ya da oral olarak alının ilaçları kıllanır. Bu ilaçların ciddi yan etkileri bulunabilmektedir.

Topikal Sedef Hastalığı Tedavisi

Doğrudan cilt üzerine uygulanan merhemler ve kremler, orta dereceli ve hafif dereceli sedefi azaltmak adına yardımcı olabilmektedir. Nemlendirici, salisilik asit, Anthralin, D vitamini anologları ve topikal retinoidler içrebilir.

Işık Tedavisi

Sedef hastalığı tedavisi için ultraviyole ya da doğal ışık kullanılabilir. Güneş ışığı, sağlıklı cilt hücrelerine saldıran ve hızlı hücre büyümesine sebep olan aşırı aktif beyaz kan hücrelerini öldürecektir. Hem UVB hem de UVA ışığı, orta dereceli ve hafif sedef hastalığı belirtilerini azaltmak için yardımcı olur.