HBA1C

HBA1C, kan şekerini düzeyini kontrol edildiği diyabetik hastalığa sahip olan kişilerde senede iki kez, insülin tedavisi olan diyabetik hastalığa sahip olanlarda ise senede dört kez ölçülmesi gerekir.

Hemoglobin A1c diğer adı ile glikozillenmiş hemoglobin, diyabet hastalığında sırasında uygulanmakta olan tedavi sürecini gözlemlemek ve gözlem altına tutmak, nedeni bilinmeyen nedenler sonucunda diyabet hastalığı tanısı koymak adına kullanılmakta olan bir kan tahlilidir.

HBA1C Nedir?

HBA1C testi ya da uzun hali ile Hemoglobin A1c testi kanda bulunan şeker oranını yani glikoz seviyesini ölçen bir testtir. Son doksan güne kadar kanda bulunan hemoglobine yapışan ve bağlanan glikoz seviyesini ölçer.

Bu seviyeleri öğrenmek şeker hastaları için önem arz etmektedir. Bu yüzden bu test uygulandığı gibi aynı zamanda da bu değerlere bakılarak da farklı sağlık sorunları hakkında bilgi edinilebilir. HBA1C, Hemoglobin A1c’nin kısaltılmasıdır.

Hemoglobin Nedir?

Hemoglobin, kanda bulunan demir molekülü içeren kırmızı kan hücrelerinde bulunan komlepks bir protein türüdür. Her bir hemoglobin proteini, vücut boyunca kırmızı kan hücreleri ile dört oksijen molekülü taşıyabilmektedir.

Vücudun onlarda hücresinin her birinin kendi korumak ve tamir etmek adına oksijene ihtiyacı bulunmaktadır. Hemoglobin aynı zamanda kırmızı kan hücrelerini disk biçimindeki şeklini almasında ve korunması konusunda yardımcı olur.

Bu durumda kan damarları yolu ile kolay bir şekilde hareket etmesine yardımcı olur. HBA1C seviyesinin düşük çıkması durumu da kan şekeri düşüklüğünün devamlılığına işaret etmektedir.

HBA1C Nasıl Ölçülür?

Laboratuvarda HBA1C ölçümü için kan vermek gerekir. Diğer kan verme işleminden farkı bulunmamaktadır. Hemoglobin A1C tahlili olurken aç ya da tok olmanızın önemi bulunmamaktadır.

Geleneksel tahlil yöntemlerinin yanı sıra doktor kliniklerinde birkaç dakika içerisinde sonuç veren ölçüm sistemleri bulunmasının yanı sıra evde kendi kendinize değerinizi ölçebilecek olduğunuz bazı ürünlerde bulunmaktadır.

HBA1C Testi Neden İstenir?

HBA1C testi hem şeker oranının takibi hem de kanının ne durumda olmuş olduğu hakkında bilgi edinmek adına yapılması istenir. Yapılan bu test sonucunda da diyabet hastalığı tespit edilebilir.

Bulanık görme, anlam verilemeyen halsizlik, sürekli susama, idrara çıkma sayısında artış gibi belirtilerin uzun süre gözükmesi ve nedeninin anlaşılmaması durumunda doktorunuz tarafından HBA1C testi istenebilir.

HBA1C Normal Değeri Hesaplama

A1C, kandaki hemoglobin içerisinde bulunan glikoz miktarını ölçer. Hemoglobin doksan gün boyunca yaşar.  Bu sürenin sonrasında da ölür. Öldükten sonra yenilenir. Glikoz hemoglobine bağlanır,

Bu yüzden hemoglobin ne kadar glikoz eklenmiş olduğunu kayıt edilmesi de doksan gün boyunca sürer. Hemoglobin hücrelerine bağlı çok fazla glikoz varsa eğer yüksek değere sahip olacaksınız. Glikoz oranını normal ise değeriniz normal olacaktır.

HBA1C Normal Değerleri

HBA1C değerleri yaşa ve cinsiyete göre değişiyor olsa bile değişiklikler çok fazla farklı değildir. O yüzden normal değerler belirlenmiştir.

  • Sağlıklı insanda normal değer yüzde 6’nın altında
  • Şeker hastası olma ihtimali yüksek olan kişilerde değer yüzde 6 ile yüzde 6,4 arası
  • Şeker hastası olan kişilerde normal değer yüzde 6,5 üstü

HBA1C Ne Ölçer?

Kanda bulunan alyuvarlar görevi oksijen taşımak olan hemoglobin adlı maddeyi bulundururlar. Dolaşıma katılan alyuvarın ortalama ömrü doksan gündür. Alyuvarda yer alan hemoglobin, kan şekerine maruz kalmış olduğu zaman glikozillenme adı verilen bir reaksiyon meydana gelir.

Bu reaksiyon sonucunda kanda bulunan şeker molekülleri hemoglobine yapışarak yapısal değişikliğe neden olmasıdır. Alyuvarların ömrü doksan gün boyunca, hemoglobinin glikozillenme seviyesi kan şekeri değerlerine paralel olarak artacaktır.

Testi yaptırmadan önceki aylarda glikoz değerleri yüksekse, hemoglobin moleküllerinin glikozillenme oranı da artar. Bu durum sonucunda da değerlerde artış meydana gelir ve sonuçlarda gözükür.

HBA1C Değeri Nasıl Düşürülür?

Düzenli spor yapmak, uygun ve düzgün beslenme diyetleri uygulamak değerleri düşürebilir. Aynı zamanda ilaç kullanımı da düşürmektedir. Şeker hastaları bu testi üç ayda bir düzenli olarak yaptırması gerekir.

HBA1C Yüksekliği Nedenleri

  • Şeker hastalığı
  • Böbrek yetmezliği
  • İlaçların yan etki yapması
  • Folat eksiliği
  • Genetik faktörler
  • Böbrek üstü bezinden kaynaklanan tümör
  • Kanda bulunan yağ oranının artışı
  • Kortikosteroid hormonlarının olağan dışı salgılanması
  • Demir eksikliğinden kaynaklanmakta olan anemi
  • B12 vitamini eksikliği
  • Kortizon tedavisi

HBA1C Düşüklüğü Nedenleri

  • Kan şekeri düşüklüğü
  • Kan düşüklüğü
  • Hemolitik anemi
  • Akdeniz anemisi
  • Kan kaybı
  • Orak hücre anemisi